fbpx
+48 501 669 669 (Warszawa) + 48 784 120 520 (Lublin) aikidosuper@gmail.com

W dzisiejszej Japonii wyróżnia się dwie podstawowe  odmiany budo.( Jest to podział przytoczony wg . Fumona Tanaki) Są to :

  • kobudo – „stare budo” – czyli te formy walki, które były bardzo ściśle związane z bushiodo i szczycą się długą, trwającą kilkaset lat tradycją,
  • gendai budo – rozumiane jako budo współczesne, lub budo sportowe, to znaczy te formy walki, które powstały już po zakończeniu ery samurajów, czyli po roku 1868, po edykcie zakazującym noszenia miecza.

Przypomnijmy jeszcze, że po japońsku: do – oznacza drogę, zasadę, ścieżkę duchową; a  jutsu – sztukę, technikę walki.

Dzieje kobudo rozpoczynają się w otchłani czasów, długo przed naszą erą. W ogniu niezliczonych wojen i na polach bitew powstawały sztuki walki znane dziś w Japonii pod wspólną nazwą bugei juhappan – „osiemnaście sztuk walki”. Wszystkie przetrwały i dziś uczone są oddzielnie, lub łącznie w różnych zestawieniach; w obrębie każdej z tych „osiemnastu sztuk” funkcjonują także różne  tradycyjne szkoły – ryuha.

Do kobudo zalicza się m.in. takie sztuki walki jak:

  • jujutsu – podstawa wszystkich sztuk walki – odpieranie ataków przeciwnika bez użycia broni, dosł. „łagodna sztuka”
  • kenjutsu – sztuka miecza – dzieli się na wiele stylów i szkół choćby ze względu na różne rodzaje, liczbę i sposób używania mieczy w walce,
  • sojuysu – sztuka walki włócznią,
  • naginatajutsu – sztuka walki japońską halabardą i obrony przed nią,
  • hanbojutsu – walka krótką pałką,
  • shurikenjutsu – sztuka rzucania nożem,
  • torinawajutsu – sztuka krępowania, nakładania więzów,
  • juttejutsu – sztuka obezwładniania,
  • ninjutsu – techniki ninja (najemnych zabójców).

Są to sztuki walki zwykle bardzo silnie powiązane z buddyzmem, shinto i tradycyjną filozofią chińską. Ogromne znaczenie przywiązuje się w nich do zachowywania dobrych manier i ceremonialnej etykiety. Uczniowie mają obowiązek rozwijać się duchowo i fizycznie pod okiem mistrza, aby potem – zachowując czystość przekazu linii – przekazać swoją wiedzę następnym  pokoleniom. Taka surowo przestrzegana hierarchia obowiązuje od wieków. Każda szkoła – ryuha,  ma tylko jednego zwierzchnika – soke, którego może wspomagać kilku uczniów o mistrzowskim poziomie wyszkolenia i wykwalifikowanych do prowadzenia zajęć. Tylko najlepsi spośród uczniów, tacy którym w odpowiednim stopniu udało się poznać filozofię i techniki danej szkoły, otrzymują licencję – menkyo kaiden,  sporządzaną zwykle w  postaci zwoju – makimono.  Istnieją 4 poziomy licencji:

  • poziom podstawowy – shoden,
  • poziom średni – chuden,
  • poziom mistrzowski – okuden i wreszcie
  • głębokie wtajemniczenie – kaiden.

Dopiero uczeń, któremu uda się zdobyć wiedzę i umiejętności wszystkich poziomów  może być nazywany  menkyo kaiden – posiadającym licencję wtajemniczenia. Jego spadkobiercy, nawet z nim nie spokrewnieni, mają prawo przejąć jego uczniów, pod warunkiem wiernego dochowania tradycji szkoły i dokładnego zgłębienia nauk i ćwiczeń.

Do gendai budo – zalicza się siedem współczesnych sztuk walki powstałych po 1868 roku, nieco luźniej związanych z bushido, religiami i tradycyjną filozofią.

Należą do nich:

  • judo
  • kendo – od kenjutsu różni się tym, że do treningu używa się grubych ochraniaczy i zmodyfikowanej broni – bambusowych mieczy – shinai, zapewniającej ćwiczącym pełne bezpieczeństwo. W tej sztuce walki również wykształciło się wiele stylów i odmian.
  • naginatado – sztuka walki japońską halabardą, od naginatajutsu różni się tym, że do treningu używa się grubych ochraniaczy i zmodyfikowanej broni  – bambusowej halabardy – shinai naginata,
  • karatedo
  • aikido
  • Shorinji kenpo – styl karate pochodzący z Chin, wykorzystujący metody treningowe budo dla rozwoju ciała i ducha ćwiczących
  • jukendo

 

Judo zostało stworzone przez mistrza Kano Jigoro i jego uczniów. W 1964 r. stało się dyscypliną olimpijską. Jest sportem bazującym na klasycznym jujutsu, z pominięciem  wszystkich niebezpiecznych dla zdrowia i życia przeciwnika technik, takich jak atemi – uderzenia, metsubushi – atakowanie oczu oraz kyusho – atak w czułe miejsca i punkty używane do leczenia akupunkturą.

Karate było tradycyjną sztuką walki z Okinawy, zwanej niegdyś królestwem Ryuku, ok. 400 lat temu zajętej przez Japonię. W latach 1868–1912 otrzymało ono status prefektury Okinawa. Rozwój karate zaowocował również wieloma stylami i szkołami.

Jukendo – walka bagnetem – przywędrowało do Japonii z… Francji mniej więcej w okolicach roku 1850. Potem zostało uzupełnione przez techniki zaadaptowane z tradycyjnej sztuki walki włócznią. Na początku było praktykowane głównie przez żołnierzy, by  z czasem przekształcić się w zwykłą dyscyplinę sportową.

W japońskim gendai budo nie stosuje się raczej stopni uczniowskich. Istnieje tam 9 stopni dan, od shodan – 1dan, do kyudan – 9 dan, które uzupełniane są tytułami: renshi – wysoki, kyoshi – wyższy oraz hanshi – najwyższy. Owe stopnie i tytuły są przyznawane w drodze egzaminów i w odróżnieniu od systemu kobudo nie mogą być dziedziczone.

  W Europie przyjął się jeszcze jeden podział w samym budo. Jest to podział na sporty walki i sztuki walki.

 Sporty walki to te, w których występują zawody, sparingi, skodyfikowana punktacja za osiągnięcia i wygrane walki, na podstawie której to punktacji, lub sparingów są przyznawane adeptom kolejne stopnie lub pasy.

Sztuki walki to te rodzaje budo, w których nie ma zawodów, ani sparingów, a kolejne stopnie przyznawane są na podstawie egzaminu i postępów ucznia, które ocenia mistrz. Aikido należy do wedle tej klasyfikacji do trudnego gatunku sztuk walki.

 

Informacje i podział sztuk walki wg. Fumona Tanaki –„Sztuki walki samurajów. Teoria i praktyka.”, DIAMOND  BOOKS, Bydgoszcz 2005

 

Opracowała Anna Wrzalinska